Technologia plazmy argonowej stanowi rozwinięcie metod elektrochirurgicznych wykorzystywanych do koagulacji tkanek miękkich, uzyskiwania hemostazy oraz kontrolowanego oddziaływania termicznego na tkankę łączną. System wykorzystujący plazmę argonową wykorzystywany jest w chirurgii plastycznej, w szczególności w procedurach ukierunkowanych na zmniejszenie wiotkości skóry i poprawę jej napięcia. Prąd wysokiej częstotliwości przepływający przez zjonizowany argon wytwarza strumień plazmy, który umożliwia bezkontaktowe przekazywanie energii do tkanek. Efektem jest obkurczenie rozciągniętych włókien kolagenowych, stymulacja wytwarzania nowego kolagenu oraz koagulacja przy ograniczonym ryzyku karbonizacji.
Możliwości chirurgicznego modelowania sylwetki przez wiele lat opierały się przede wszystkim na wycinaniu nadmiaru skóry i tkanki podskórnej, między innymi w ramach dermolipektomii. Procedury te mogą zapewniać znaczącą korektę konturu ciała, ale wiążą się z powstaniem blizn i okresem rekonwalescencji. Rozwój technik małoinwazyjnych odpowiada na potrzebę ograniczenia urazu operacyjnego, liczby i rozległości blizn oraz czasu potrzebnego do powrotu pacjenta do codziennej aktywności.
Jednym z proponowanych rozwiązań jest zastosowanie plazmy argonowej. Argon jest biologicznie obojętnym gazem szlachetnym, który po zjonizowaniu może przewodzić prąd wysokiej częstotliwości. Właściwości gazu sprzyjają stabilności termicznej i chłodzeniu obszaru zabiegowego, a podczas koagulacji tkanek miękkich ograniczają zjawisko karbonizacji. Technologia umożliwia zatem wybiórcze oddziaływanie na włókna kolagenowe, przy mniejszym wpływie na otaczające struktury.
Mechanizm działania plazmy argonowej
Koagulacja plazmowa jest monopolarnym trybem elektrochirurgicznym. Energia przepływa z aparatu elektrochirurgicznego do instrumentu zabiegowego, następnie przez ciało pacjenta do elektrody neutralnej i z powrotem do urządzenia. Prąd wysokiej częstotliwości jonizuje przepływający argon, prowadząc do powstania przewodzącego obłoku plazmy i łuków elektrycznych pomiędzy końcówką instrumentu a tkanką. W zależności od zastosowanych ustawień system może wywoływać efekt cięcia albo koagulacji.
W miejscu aplikacji elektrody aktywnej wysoka gęstość prądu oraz opór elektryczny tkanki powodują wytworzenie ciepła. Ponieważ włókna kolagenowe charakteryzują się relatywnie niską opornością, energia może prowadzić do ich selektywnego obkurczenia. Następstwem kontrolowanego oddziaływania termicznego jest pobudzenie procesów przebudowy tkankowej i wytwarzania nowych włókien kolagenowych. Efektem klinicznym jest zwiększenie napięcia i poprawa jędrności skóry.
Istotną cechą tej techniki jest brak bezpośredniego kontaktu elektrody aktywnej z tkanką. Ogranicza to przyklejanie się tkanek do narzędzia i ich mechaniczne rozrywanie podczas przemieszczania końcówki. Strumień plazmy przemieszcza się drogą o najniższym oporze elektrycznym. Po oddziaływaniu na określony fragment jego oporność wzrasta, dlatego energia kieruje się w stronę kolejnych obszarów o niższej oporności. Mechanizm ten ma powoduje uzyskanie jednorodnego i powtarzalnego pola koagulacji.
ArgoPlasma – medycyna estetyczna w chirurgii plastycznej
ArgoPlasma jest systemem elektrochirurgicznym wykorzystującym zjonizowany argon do koagulacji tkanek miękkich i obkurczania włókien kolagenowych. Urządzenie zostało opracowane z przeznaczeniem do procedur chirurgii plastycznej, jednocześnie posiada funkcjonalność klasycznego aparatu elektrochirurgicznego.
System wyposażono w wzmocniony moduł argonowy oraz fabrycznie zdefiniowane tryby pracy przeznaczone do zastosowań w chirurgii plastycznej. Funkcja Smart Device System służy do wykrywania i identyfikacji podłączonych narzędzi. Po ich rozpoznaniu urządzenie automatycznie dobiera odpowiednie tryby pracy i parametry wyjściowe.
Elementy techniczne systemu obejmują:
- wielorazową (nadającą się do sterylizacji) rękojeść zabiegową;
- gniazda umożliwiające stosowanie instrumentów monopolarnych i bipolarnych w tym samym wejściu;
- kolorowy, dziesięciocalowy ekran dotykowy;
- moduł odpowiedzialny za kontrolowany przepływ argonu;
- oprogramowanie zawierające tryby pracy przeznaczone do zabiegów chirurgii plastycznej.
Długość łuku plazmowego pomiędzy końcówką sondy a tkanką zależy od ustawionej mocy, oporności tkanki docelowej oraz natężenia przepływu gazu. Efekt tkankowy jest ponadto determinowany przez czas aplikacji, wybrany poziom mocy lub efektu, ciągły albo pulsacyjny charakter pracy, odległość elektrody od tkanki oraz rodzaj poddawanej zabiegowi tkanki. Im dłuższy czas aplikacji, tym głębsze może być oddziaływanie energii. W procedurze zabiegowej zalecane jest rozpoczynanie od krótkich aplikacji i ich stopniowe wydłużanie do momentu uzyskania zamierzonego efektu.
Wskazania do zabiegu
Podstawowym wskazaniem jest nadmiar lub wiotkość skóry występująca:
- po zabiegach liposukcji;
- po operacjach bariatrycznych;
- po znacznej utracie masy ciała;
- po ciąży.
Technologia może być stosowana między innymi w obrębie brzucha, ramion, ud, pleców i okolicy podbródkowej. Kwalifikacja dotyczy obszarów, w których celem procedury jest poprawa napięcia skóry, jej jędrności oraz konturu leczonej okolicy.
Szczególnie istotne jest połączenie technologii z liposukcją. Klasyczna liposukcja redukuje miejscowo nagromadzoną tkankę tłuszczową, jednak nie zawsze zapewnia dostateczne napięcie skóry. U pacjentów z obniżoną elastycznością tkanek po odsysaniu tłuszczu może pozostać wiotkość, nierówny kontur lub niewielka poprawa w obszarach wcześniej obwisłych. Uzupełnienie procedury o zastosowanie plazmy argonowej ma służyć obkurczeniu tkanki łącznej i poprawie przylegania skóry do nowego konturu ciała.
Możliwe jest również zastosowanie plazmy argonowej jako narzędzia koagulacyjnego i hemostatycznego podczas innych operacji, w tym:
- mammoplastyki redukcyjnej i mastektomii;
- abdominoplastyki;
- chirurgicznego leczenia rhinophyma;
- procedur wymagających szybkiej i powierzchownej koagulacji rozległych, krwawiących powierzchni.
Celem zastosowania plazmy w tych procedurach nie musi być wyłącznie napinanie skóry. Technologia może służyć także uzyskaniu jednorodnej hemostazy, ograniczeniu śródoperacyjnego krwawienia oraz poprawie widoczności pola operacyjnego.
Przeciwwskazania i kwalifikacja pacjenta
Jako potencjalne przeciwwskazania do wykonania zabiegu z użyciem plazmy argonowej wymienia się: nieuregulowane zaburzenia lub choroby układu krzepnięcia; aktywne infekcje skóry w obszarze planowanego zabiegu; nieuregulowane nadciśnienie tętnicze; ciążę.
Ostateczna decyzja o kwalifikacji należy do lekarza i powinna uwzględniać zakres planowanej procedury, stan ogólny pacjenta oraz ocenę miejscową operowanych tkanek.
Przebieg zabiegu z użyciem plazmy argonowej
Zakres procedury jest uzależniony od wskazania, rozległości leczonego obszaru oraz tego, czy plazma argonowa jest stosowana samodzielnie, czy jako element bardziej złożonej operacji, na przykład liposukcji lub abdominoplastyki. W zależności od zakresu interwencji zabieg może być przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym albo z zastosowaniem sedacji. Część procedur z użyciem plazmy argonowej nie wymaga hospitalizacji lub wiąże się jedynie z krótkim pobytem ambulatoryjnym.
W procedurach ukierunkowanych na obkurczanie skóry wykonuje się niewielkie nacięcia, przez które wprowadzana jest sonda emitująca strumień plazmy argonowej. Końcówka instrumentu jest przemieszczana w obrębie leczonej warstwy tkanek bez bezpośredniego kontaktu elektrody aktywnej z ich powierzchnią. Energia przekazywana przez zjonizowany gaz powoduje kontrolowane oddziaływanie termiczne i obkurczenie włókien kolagenowych.
Operator dobiera moc, natężenie przepływu argonu, tryb ciągły lub pulsacyjny, czas aplikacji oraz odległość końcówki od tkanki. Parametry powinny być dostosowywane do rodzaju tkanki i oczekiwanego efektu. Zaleca się w tym przypadku krótkie początkowe aplikacje, ponieważ przedłużenie ekspozycji zwiększa głębokość działania.
Podczas zabiegów wymagających hemostazy strumień argonu może przemieszczać krew z powierzchni rany, ułatwiając przekazywanie energii do krwawiącej tkanki. Bezkontaktowa koagulacja umożliwia uzyskanie jednolitej powierzchni bez przywierania instrumentu. Warto pamiętać, że szybkie opanowanie krwawienia może ograniczać śródoperacyjną utratę krwi i skracać czas operacji.
Pierwsze zwiększenie napięcia tkanek może być widoczne już bezpośrednio po zabiegu. Pełniejszy rezultat następuje po upływie kilku tygodni, w miarę przebudowy skóry i procesów związanych z produkcją nowego kolagenu.
Argon jest gazem niepalnym, dlatego jego zastosowanie ogranicza spalanie tkanek oraz powstawanie dymu elektrochirurgicznego. Może to poprawiać widoczność pola operacyjnego i zmniejszać ekspozycję zespołu operacyjnego na dym powstający podczas klasycznej elektrokoagulacji.
Wybrane doświadczenia zabiegowe
W materiałach producenta i dystrybutora znaleźć można opis zastosowania koagulacji argonowej podczas operacji redukcji piersi, m.in. badanie obejmujące po 28 pacjentów w grupie leczonej plazmą argonową i w grupie konwencjonalnej elektrokoagulacji. W grupie argonowej odnotowano mniejszą częstość krwiaków oraz krótszy okres gojenia ran, co powiązano ze skuteczniejszą hemostazą małych naczyń.
Opisano również serię 17 abdominoplastyk przeprowadzonych z wykorzystaniem plazmy argonowej przy mocy 80 W i przepływie gazu 2 l/min. Nie zidentyfikowano tam powikłań, a procedury przeprowadzono skutecznie.
Rekonwalescencja i ocena efektów
Procedura z użyciem ArgoPlasma jest przedstawiana jako mniej inwazyjna alternatywa dla klasycznych operacji polegających na szerokim wycinaniu nadmiaru skóry. Ograniczenie urazu tkanek i precyzyjna koagulacja mają sprzyjać skróceniu rekonwalescencji. Jej rzeczywisty przebieg pozostaje jednak zależny od rozległości procedury oraz od tego, czy technologia jest stosowana jako samodzielny etap, czy jako uzupełnienie większej operacji.
Najważniejsze wskazania zabiegowe obejmują wiotkość skóry po liposukcji, znacznej redukcji masy ciała, operacjach bariatrycznych i ciąży. Przeciwwskazania obejmują przede wszystkim nieuregulowane zaburzenia krzepnięcia, aktywne infekcje skóry, nieuregulowane nadciśnienie tętnicze oraz ciążę.
Istotnymi właściwościami urządzenia dla operatorów są: automatyczne rozpoznawanie podłączonych instrumentów, dostosowywanie parametrów wyjściowych, zdefiniowane tryby chirurgii plastycznej, możliwość współpracy z narzędziami mono- i bipolarnymi oraz wielorazowa, sterylizowalna rękojeść. Efekt zabiegowy zależy od mocy, przepływu gazu, czasu aplikacji, trybu pracy, odległości końcówki od tkanki i jej właściwości.
Partner artykułu: BT MED
