Rak skóry nie zawsze zaczyna się spektakularnie. Czasem to niewielka plamka, strupek, który nie chce się zagoić, zmieniające się znamię albo „pieprzyk”, który nagle zaczyna wyglądać inaczej.
Promieniowanie UV jest jednym z głównych czynników ryzyka raka skóry — w tym czerniaka, raka podstawnokomórkowego i raka kolczystokomórkowego. Ryzyko zwiększają szczególnie oparzenia słoneczne, przewlekła ekspozycja na słońce oraz korzystanie z solariów. WHO podkreśla, że ochrona przeciwsłoneczna jest zalecana już przy indeksie UV 3 i wyższym.
Fotoprotekcja to nie tylko krem z filtrem. Najskuteczniejsza ochrona obejmuje: unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce, szukanie cienia, odzież ochronną, okulary przeciwsłoneczne oraz regularne stosowanie preparatu broad spectrum SPF 30 lub wyższego na odsłonięte obszary skóry. Krem nie powinien służyć do „wydłużania” czasu opalania.
Szczególnie niebezpieczne są solaria. Według Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem ekspozycja na promieniowanie UV z łóżek opalających zwiększa ryzyko nowotworów skóry, a rozpoczęcie korzystania z solariów przed 35. rokiem życia wiąże się ze wzrostem ryzyka czerniaka o około 59%.
W praktyce najważniejsza jest regularna samoobserwacja skóry i szybka konsultacja dermatologiczna, jeśli pojawia się zmiana, która rośnie, krwawi, swędzi, nie goi się lub różni się od pozostałych znamion. W przypadku czerniaka aktualne wytyczne ESMO podkreślają znaczenie prawidłowej diagnostyki, oceny stopnia zaawansowania i leczenia prowadzonego zgodnie z aktualnymi standardami.
Nie chodzi o strach przed słońcem. Chodzi o rozsądek, konsekwencję i reagowanie na sygnały, które daje skóra.
Chroń skórę. Obserwuj znamiona. Badaj się regularnie.
Źródła:
– WHO – Ultraviolet Radiation
– American Academy of Dermatology (AAD)
– European Code Against Cancer
– ESMO Clinical Practice Guidelines – Cutaneous Melanoma
