W ostatnich tygodniach przyjęty został projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, który ma na celu wzmocnienie ochrony pacjentów przed szkodliwymi praktykami pseudomedycznymi. Nowe przepisy odpowiadają na rosnący problem oszustw medycznych, szarlatanerii i dezinformacji, które mogą zagrażać życiu i zdrowiu osób zmagających się z problemami zdrowotnymi. Projekt zmian przepisów został przygotowany przez Rzecznika Praw Pacjenta, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, i jest odpowiedzią na niebezpieczne działania, które w coraz większym stopniu dotykają pacjentów, szczególnie w erze rozwoju nowych technologii i narzędzi komunikacyjnych.


Bezpieczeństwo pacjentów to główny cel nowelizacji. Ustawa ma stanowić skuteczną zaporę przed procederami polegającymi na wykonywaniu czynności medycznych bez odpowiednich uprawnień, oferowaniu metod leczenia, które nie mają naukowego uzasadnienia, oraz szerzeniu dezinformacji medycznej. Jak podkreśla minister zdrowia, Jolanta Sobierańska-Grenda: „Celowe wprowadzanie w błąd pacjenta, szerzenie dezinformacji czy wykorzystywanie trudnych życiowo sytuacji do bezwzględnego zarabiania pieniędzy nigdy nie powinno mieć miejsca”. Celem jest wyeliminowanie sytuacji, w których pacjenci zostają zmanipulowani i narażeni na działania, które mogą zagrażać ich zdrowiu.

Nowe przepisy mają na celu przeciwdziałanie takim praktykom, jak:
– diagnozowanie i leczenie chorób bez stosownych uprawnień medycznych, np. wykonywanie czynności lekarskich przez osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji;
– oferowanie i stosowanie metod leczenia niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną, które są przedstawiane jako skuteczne, mimo że w rzeczywistości nie mają potwierdzenia w badaniach;
– dezinformacja medyczna, czyli publiczne rozpowszechnianie informacji, które mogą wprowadzać pacjentów w błąd, np. dotyczących skuteczności metod leczenia;
– prowadzenie działalności leczniczej bez wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą.

Wszystkie te działania będą objęte sankcjami mającymi na celu eliminację takich praktyk z rynku usług medycznych.

Współczesne technologie, a zwłaszcza rozwój narzędzi sztucznej inteligencji, wprowadziły nowe zagrożenia w obszarze zdrowia publicznego. Szarlatani wykorzystują nowoczesne kanały komunikacji, takie jak internet, media społecznościowe oraz zaawansowane algorytmy AI, by szerzyć dezinformację medyczną na szeroką skalę. Projekt nowelizacji ustawy stanowi odpowiedź na ten problem, wprowadzając regulacje, które mają ograniczyć działalność oszustów medycznych, a także zapewnić pacjentom skuteczną ochronę przed szkodliwymi praktykami.

Nowelizacja ustawy ma również istotne znaczenie dla samego środowiska medycznego. Lekarze i pracownicy ochrony zdrowia coraz częściej spotykają się z konsekwencjami działań szarlatanów, które narażają pacjentów na niepotrzebne ryzyko. Zatrzymanie takich praktyk pozwoli medykom skupić się na skutecznej walce o zdrowie pacjentów, unikając sytuacji, w których niezweryfikowane metody leczenia czy preparaty zagrażają zdrowiu ludzi.

Wielu przedstawicieli środowiska medycznego wyraziło poparcie dla nowych regulacji, zwracając uwagę na konieczność walki z dezinformacją medyczną oraz pseudomedycznymi praktykami, które mają destrukcyjny wpływ na pacjentów. Jak podkreśla Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec: „Naszym obowiązkiem jest skutecznie chronić pacjentów przed niebezpiecznymi praktykami, które mogą zagrażać ich zdrowiu”.

Nowelizacja nie zakłada całkowitego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w obszarze zdrowia. Zmiany mają jednak na celu eliminowanie praktyk, które wprowadzają w błąd pacjentów. Przepisy zakazują przypisywania metod leczenia lub usług medycznych, które nie są zgodne z aktualną wiedzą medyczną i nie mają potwierdzenia w badaniach naukowych. Celem jest zahamowanie procedur, które mogą być szkodliwe dla zdrowia pacjentów i wprowadzać ich w błąd.

W ramach nowelizacji, Rzecznik Praw Pacjenta zyska nowe kompetencje, umożliwiające prowadzenie postępowań w sprawach dotyczących pseudomedycznych praktyk. Rzecznik będzie mógł nakładać kary pieniężne na oszustów medycznych, sięgające nawet 1 miliona złotych. Dodatkowo, nowe przepisy wprowadzają instytucję ostrzeżenia publicznego, czyli informowania obywateli o niebezpiecznych praktykach, które mogą zagrażać ich zdrowiu.

Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta to krok w stronę poprawy bezpieczeństwa pacjentów oraz ochrony przed pseudomedycznymi praktykami. Nowe przepisy mają na celu eliminowanie szkodliwych działań, które narażają zdrowie i życie pacjentów. Dzięki nim, pacjenci będą lepiej chronieni przed dezinformacją i oszustwami medycznymi, a środowisko medyczne zyska wsparcie w walce z nieuczciwymi praktykami. Wprowadzenie tych zmian jest niezbędnym krokiem w zapewnieniu pacjentom odpowiedniej ochrony w dobie rosnącego zagrożenia ze strony szarlatanów i dezinformacji medycznej.

Źródło: gov.pl